Eylül 2026 Denizcilik Gelişmeleri
Eylül 2026, denizcilik sektöründe Türkiye limanlarının yük ve konteyner elleçleme performansı, yeşil liman yatırımları, gemi inşa sanayisi, dijitalleşme, deniz emniyeti ve alternatif yakıt teknolojilerinin öne çıktığı bir ay oldu.
Türkiye’de Eylül ayı gündeminde liman istatistikleri, yeşil kruvaziyer ve konteyner limanı hedefleri, denizcilik işlemlerinde dijital ödeme sistemleri ve yerli üretim tarama gemisi UAB MAVİ VATAN’ın suya indirilmesi dikkat çekti. Marmara Denizi’ndeki feribotların elektrikli ve hibrit sistemlere dönüştürülmesine yönelik araştırma da sektör açısından önemli bir gelişme oldu.
Küresel ölçekte ise IMO Dünya Denizcilik Günü, Hürmüz Boğazı çevresindeki güvenlik riskleri, alternatif deniz yakıtları, konteyner ve yük taşımacılığında emniyet standartları ile Maritime Single Window uygulamaları öne çıktı.
Eylül 2026’ya ait resmî yük ve konteyner istatistikleri 12 Ekim 2026 tarihinde yayımlandığından, bu değerlendirmede söz konusu veriler de kullanılmıştır. Ayrıca Eylül ayında açıklanan Ağustos 2026 istatistiklerine ve ay içerisinde gerçekleştirilen resmî açıklamalara yer verilmiştir. [1] [2] [3] [4]
Ulusal Denizcilik Gelişmeleri
Eylül ayında Türkiye denizcilik sektörünün gündeminde limanların yük ve konteyner performansı, kabotaj taşımacılığı, yeşil liman yatırımları, dijital hizmetler ve yerli gemi inşa kapasitesi yer aldı.
Bu gelişmeler, Türkiye’nin deniz ticaretindeki konumunun yalnızca elleçleme miktarıyla değil; liman altyapısı, gemi teknolojileri, çevresel uyum ve operasyonel verimlilikle de şekillendiğini gösterdi.
Türkiye Limanlarında Eylül Ayında 42,4 Milyon Ton Yük Elleçlendi
Denizcilik Genel Müdürlüğü tarafından yayımlanan Eylül 2026 yük istatistiklerine göre, Türkiye limanlarında Eylül ayında 42 milyon 380 bin 97 ton yük elleçlendi. Bu miktar, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 1,2 oranında azaldı. [1]
Ocak-Eylül 2026 döneminde ise limanlarda elleçlenen toplam yük miktarı, bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 0,6 artarak 412 milyon 147 bin 102 tona ulaştı. Bu tablo, aylık bazda yaşanan gerilemeye rağmen yılın ilk dokuz ayında toplam yük hacminin artışını koruduğunu gösteriyor.
Eylül ayında yurt dışı yük taşımaları yüzde 6,2 azalarak 29 milyon 508 bin 353 ton olarak gerçekleşti. Yurt dışına giden yük miktarı 10 milyon 641 bin 930 ton, yurt dışından gelen yük miktarı ise 18 milyon 866 bin 423 ton oldu. [1]
İthalat ve ihracat bağlantılı denizyolu taşımalarındaki azalış, dış ticaret yüklerinde aylık bazda zayıflamaya işaret ederken, kabotaj ve transit yüklerin performansı limanlardaki toplam hareketliliği destekledi.
Kabotaj ve Transit Yük Taşımalarında Artış Gerçekleşti
Eylül 2026 verilerinde dikkat çeken gelişmelerden biri, kabotaj taşımacılığındaki artış oldu. Eylül ayında kabotaj kapsamında taşınan yük miktarı, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 16,9 artarak 6 milyon 829 bin 293 tona ulaştı. [1]
Aynı dönemde transit yük taşımaları yüzde 8,2 artarak 6 milyon 42 bin 451 ton olarak gerçekleşti.
Kabotaj taşımacılığındaki artış, Türkiye limanları arasındaki denizyolu yük hareketlerinin güçlendiğini gösteriyor. Transit yüklerdeki yükseliş ise Türkiye’nin uluslararası lojistik bağlantıları ve aktarma faaliyetleri açısından önem taşıyor.
Bu gelişmeler, denizyolu taşımacılığının kara yolu ile birlikte planlanmasının ve limanlar arası yük hareketlerinin daha verimli yönetilmesinin önemini artırıyor.
Kocaeli, Aliağa ve İskenderun Yük Elleçlemede İlk Sıralarda Yer Aldı
Eylül 2026’da en fazla yük elleçlemesi, Kocaeli Bölge Liman Başkanlığı idari sınırlarında faaliyet gösteren liman tesislerinde gerçekleşti. Kocaeli’de toplam 6 milyon 900 bin 965 ton yük elleçlendi. [1]
Kocaeli’ni 6 milyon 648 bin 439 ton ile Aliağa ve 5 milyon 390 bin 533 ton ile İskenderun takip etti.
Bu üç bölge, Türkiye’nin sanayi üretimi, enerji lojistiği, hammadde taşımacılığı ve dış ticaret faaliyetleri açısından kritik merkezleri arasında bulunuyor.
Kocaeli, Marmara Bölgesi’nin yoğun sanayi altyapısı ve dış ticaret bağlantılarıyla öne çıkarken; Aliağa, enerji ve endüstriyel yük terminalleriyle güçlü konumunu sürdürüyor. İskenderun ise Doğu Akdeniz’deki coğrafi avantajı ve geniş hinterland bağlantılarıyla Türkiye’nin önemli liman bölgelerinden biri olmaya devam ediyor.
Eylül ayında en fazla yük elleçlemesi gerçekleştirilen ilk 10 bölge liman başkanlığında toplam 36 milyon 91 bin 277 ton yük elleçlendi. Bu miktar, Türkiye limanlarındaki toplam yük elleçlemesinin yüzde 85,2’sini oluşturdu. [1]
Konteyner Elleçleme Eylül Ayında Yüzde 7,6 Arttı
Eylül ayında konteyner taşımacılığı, genel yük elleçlemesinden farklı olarak güçlü bir artış gösterdi.
Denizcilik Genel Müdürlüğü verilerine göre Eylül 2026’da Türkiye limanlarında elleçlenen konteyner miktarı, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 7,6 artarak 1 milyon 191 bin 577 TEU oldu. [2]
Ocak-Eylül 2026 dönemindeki toplam konteyner elleçleme miktarı ise yüzde 2,7 artışla 10 milyon 766 bin 183 TEU’ya ulaştı.
Eylül ayında yurt dışı konteyner taşımaları yüzde 7,9 artarak 891 bin 309 TEU olarak gerçekleşti. Yurt dışına gitmek üzere yüklenen konteyner miktarı yüzde 8,9 artışla 452 bin 703 TEU’ya, yurt dışından gelen konteyner miktarı ise yüzde 6,9 artışla 438 bin 606 TEU’ya ulaştı. [2]
Bu veriler, konteyner taşımacılığında hem ihracat hem de ithalat yönlü hareketliliğin arttığını gösteriyor. Genel yük hacmindeki gerilemeye karşılık konteyner elleçlemesinde yaşanan büyüme, farklı yük segmentlerinin aynı dönemde farklı performans gösterebildiğini ortaya koyuyor.
Ambarlı, Tekirdağ ve Kocaeli Konteyner Elleçlemede Öne Çıktı
Eylül 2026’da en fazla konteyner elleçlemesi Ambarlı Bölge Liman Başkanlığı idari sınırlarında gerçekleşti. Ambarlı’da toplam 279 bin 294 TEU konteyner elleçlendi. [2]
Ambarlı’yı 198 bin 314 TEU ile Tekirdağ ve 198 bin 157 TEU ile Kocaeli takip etti.
Eylül ayında en fazla konteyner elleçlemesi gerçekleştirilen ilk beş bölge liman başkanlığında toplam 1 milyon 5 bin 375 TEU konteyner elleçlendi. Bu miktar, Türkiye limanlarındaki toplam konteyner hacminin yüzde 84,4’ünü oluşturdu.
Ülkeler bazında en fazla konteyner elleçlemesi 200 bin 596 TEU ile Mısır bağlantılı taşımalarda gerçekleşti. Mısır’ı Yunanistan ve Çin takip etti. [2]
Marmara Bölgesi limanlarının konteyner taşımacılığındaki güçlü konumu, sanayi üretimi, hinterland bağlantıları ve uluslararası deniz ticareti açısından stratejik önemini koruyor.
Ağustos Verileri Eylül Ayında Açıklandı
Eylül ayında yayımlanan Ağustos 2026 istatistikleri de Türkiye limanlarının yıl içindeki performansına ilişkin önemli bilgiler sundu.
10 Eylül 2026 tarihinde açıklanan verilere göre, Ağustos ayında Türkiye limanlarında 43 milyon 579 bin 520 ton yük ve 1 milyon 268 bin 152 TEU konteyner elleçlendi. [3] [4]
Ağustos ayında yük miktarı yıllık bazda yüzde 0,8 azalırken, konteyner elleçleme miktarı yüzde 7,1 artış gösterdi.
Ocak-Ağustos döneminde toplam yük miktarı 369 milyon 798 bin 698 tona, konteyner elleçleme miktarı ise 9 milyon 574 bin 562 TEU’ya ulaştı.
Bu veriler, Eylül ayı sonuçlarıyla birlikte değerlendirildiğinde, 2026 yılında Türkiye limanlarında konteyner taşımacılığının genel yük hacmine kıyasla daha güçlü bir büyüme eğilimi gösterdiğine işaret ediyor.
Türkiye’de Yeşil Kruvaziyer ve Konteyner Limanı Hedefleri Açıklandı
Eylül ayında Türkiye denizcilik gündeminin önemli başlıklarından biri yeşil liman dönüşümü oldu.
Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından 10 Eylül 2026 tarihinde yapılan açıklamada, Türkiye’de 2028 yılı sonunda yeşil kruvaziyer limanı, 2030 yılında ise yeşil konteyner limanı hedeflendiği belirtildi. [5]
Bakanlık, Yeşil Liman Sertifika Uygulaması kapsamında yenilenebilir enerji kullanımını, liman ekipmanlarının elektrifikasyonunu, gemilere kıyıdan elektrik sağlanmasını, enerji verimliliğini ve sıfır atık uygulamalarını teşvik ettiğini açıkladı.
Açıklamada, Türkiye’de dört limanın Yeşil Liman Sertifikasına sahip olduğu da belirtildi. Ayrıca yeni inşa edilecek veya mevcut alanını yüzde 25’ten fazla genişletecek belirli kıyı tesisleri için yeşil liman kriterlerine uyum zorunluluğu getirildiği ifade edildi. [5]
Bu süreç, özellikle liman ekipmanlarının elektrikli sistemlere dönüştürülmesi, kıyı elektriği altyapısının geliştirilmesi, enerji tüketiminin azaltılması ve çevresel performansın izlenmesi açısından önem taşıyor.
Yeşil liman yatırımları, çevresel uyumun yanı sıra işletme maliyetlerinin azaltılması ve limanların uluslararası rekabet gücünün artırılması bakımından da stratejik değer taşıyor.
Denizcilik Ödemelerinde Dijitalleşme Hızlandı
Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı, 14 Eylül 2026 tarihinde denizcilik işlemlerindeki ödeme süreçlerinin dijitalleşmesine ilişkin açıklama yaptı. Bakanlık verilerine göre denizcilik ödemelerinin yaklaşık yüzde 80’i kredi kartıyla çevrim içi gerçekleştirilebilir duruma geldi. [6]
odemeler.uab.gov.tr platformu üzerinden kullanıcılar, kredi kartıyla ödenebilen denizcilik işlemlerini tek noktadan takip ederek ödeme yapabiliyor.
Sistemin kapsamının genişletilmesi ve harçlar dâhil diğer ödeme türlerinin de dijital altyapıya entegre edilmesi için çalışmalar sürüyor.
Bu gelişme, gemi acenteleri ve denizcilik hizmet sağlayıcıları açısından da önem taşıyor. Liman operasyonları sırasında gerçekleştirilen resmî işlemlerde ödeme süreçlerinin dijitalleşmesi, belge takibini kolaylaştırabilir ve idari işlem sürelerini azaltabilir.
Dijital ödeme sistemleri, gemi acenteliğinde operasyonel koordinasyonun daha hızlı ve izlenebilir şekilde yürütülmesini destekleyen önemli uygulamalar arasında yer alıyor.
Yerli Tarama Gemisi UAB MAVİ VATAN Suya İndirildi
Eylül ayında Türkiye gemi inşa sanayisi açısından dikkat çeken gelişmelerden biri, yerli tasarımla Türk tersanelerinde inşa edilen UAB MAVİ VATAN isimli tarama gemisinin suya indirilmesi oldu.
Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından 26 Eylül 2026 tarihinde yapılan açıklamaya göre gemi, Türkiye’de yerli tasarımla inşa edilen ilk emici özellikli deniz dibi tarama gemisi olma özelliğini taşıyor. [7]
UAB MAVİ VATAN, 85 metre uzunluğa, 20 metre tarama derinliğine ve 2 bin metreküp kapasiteye sahip. Tam otomasyon sistemi sayesinde seyir hâlindeyken de tarama yapabilecek şekilde tasarlandı.
Geminin seyir tecrübelerinin tamamlanmasının ardından hizmete alınması planlanıyor. [7]
Deniz dibi tarama gemileri, liman girişlerinde ve seyir kanallarında gerekli derinliğin korunması, dip birikintilerinin temizlenmesi ve gemi operasyonlarının emniyetli şekilde sürdürülmesi açısından kritik görevler üstleniyor.
Bu yatırım, Türkiye’nin özel amaçlı gemi inşa kapasitesini geliştirmesi ve deniz altyapısında kullanılan teknik ekipmanlarda yerli üretim yetkinliğini artırması bakımından önem taşıyor.
İstanbul’da Deniz Ulaşımının Geliştirilmesine Yönelik Çalıştay Düzenlendi
9 Eylül 2026 tarihinde İstanbul Sürdürülebilir Kentsel Ulaşım Planı kapsamında İkinci Deniz Ulaşımı Çalıştayı gerçekleştirildi. [8]
Çalıştayda İstanbul’da deniz ulaşımının toplam ulaşım içindeki payının artırılması, erişilebilir iskeleler, yeni deniz ulaşım hatları ve denizyolu taşımacılığının diğer ulaşım türleriyle entegrasyonu ele alındı.
Üsküdar, Kabataş, Karaköy, Sütlüce ve Bostancı iskelelerine yönelik erişilebilirlik çalışmaları değerlendirilirken, yeni deniz ulaşım hatlarına ilişkin seçim kriterleri ve fizibilite çalışmaları da gündeme geldi.
Bu çalışmalar, denizyolu yolcu taşımacılığının büyükşehir ulaşım sistemindeki önemini artırıyor. Deniz ulaşımının geliştirilmesi, karayolu trafiğinin azaltılması, ulaşım çeşitliliğinin artırılması ve sürdürülebilir kentsel hareketlilik açısından önemli bir potansiyel taşıyor.
Küresel Denizcilik Gelişmeleri
Eylül 2026’da küresel denizcilik gündeminde IMO düzenlemelerinin uygulanması, deniz ticaretinde güvenlik riskleri, alternatif deniz yakıtları, gemi ve liman emniyeti ile dijitalleşme öne çıktı.
Özellikle Dünya Denizcilik Günü kapsamında uluslararası kuralların sahada uygulanmasına yapılan vurgu, denizcilikte mevzuat uyumu ve operasyonel kapasitenin önemini yeniden gündeme taşıdı.
Dünya Denizcilik Günü 2026: Politikadan Uygulamaya Geçiş
24 Eylül 2026’da kutlanan Dünya Denizcilik Günü’nün teması, IMO tarafından “From Policy to Practice: Powering Maritime Excellence” olarak belirlendi. [9]
2026 ve 2027 yıllarını kapsayan tema, uluslararası denizcilik düzenlemelerinin yalnızca kabul edilmesinin yeterli olmadığını; bu düzenlemelerin ulusal mevzuata, denetim süreçlerine ve günlük gemi operasyonlarına etkili şekilde uygulanması gerektiğini vurguluyor.
IMO, özellikle deniz emniyeti, yeni teknolojiler, karbonsuzlaşma, siber güvenlik, denizcilik dolandırıcılığı, dijitalleşme ve deniz çevresinin korunması alanlarında uygulama kapasitesinin güçlendirilmesine odaklanıyor.
IMO Üye Devlet Denetim Programı kapsamında gerçekleştirilen ilk denetim döngüsünün tamamlanması da bu yaklaşımın önemli bir parçası oldu. IMO açıklamasına göre 168 üye devlet, uluslararası denizcilik yükümlülüklerini ne ölçüde yerine getirdikleri açısından denetlendi. [9]
Bu yaklaşım, gemi işletmecileri, limanlar, gemi acenteleri ve denizcilik idareleri için mevzuata uyumun yalnızca belge düzenlemekten ibaret olmadığını gösteriyor. Etkin uygulama; eğitim, saha denetimi, operasyonel prosedürler ve kurumsal koordinasyonla birlikte değerlendiriliyor.
IMO, Ticari Gemilere Yönelik Saldırıların Durdurulması Çağrısı Yaptı
Eylül ayında Hürmüz Boğazı çevresindeki güvenlik riskleri küresel denizcilik gündemindeki önemini korudu.
IMO Genel Sekreteri Arsenio Dominguez, 16 Eylül 2026 tarihinde yaptığı açıklamada ticari gemilerin ve denizcilerin çatışmaların hedefi hâline getirilmemesi gerektiğini vurguladı. [10]
IMO tarafından doğrulanan verilere göre, 28 Şubat 2026’da başlayan çatışma sürecinden Eylül ortasına kadar Hürmüz Boğazı ve çevresinde ticari gemilere yönelik 80 saldırı kaydedildi. Bu saldırılarda en az 22 denizci hayatını kaybetti. [10]
Bu gelişmeler, deniz taşımacılığında güvenli geçişin yalnızca ticari bir konu olmadığını, doğrudan insan hayatıyla ilişkili olduğunu gösteriyor.
Hürmüz gibi kritik geçiş noktalarındaki güvenlik riskleri; tanker operasyonları, enerji taşımacılığı, sigorta maliyetleri, rota planlaması, mürettebat değişimleri ve tedarik zinciri sürekliliği üzerinde önemli etkiler oluşturabiliyor.
Gemi işletmecileri açısından yüksek riskli bölgelerde yapılacak seferlerin kapsamlı güvenlik değerlendirmelerine dayanması, mürettebat emniyetinin korunması ve ilgili deniz güvenliği bildirimlerinin takip edilmesi büyük önem taşıyor.
IMO CCC 12 Toplantısında Alternatif Yakıt Güvenliği Ele Alındı
IMO Yüklerin ve Konteynerlerin Taşınması Alt Komitesi’nin 12. oturumu, 14-18 Eylül 2026 tarihleri arasında gerçekleştirildi. [11]
Toplantıda gemilerde alternatif yakıt kullanımına ilişkin güvenlik düzenlemeleri, yük taşımacılığı ve yeni teknolojilere uyum konuları ele alındı.
Komite, metil ve etil alkolü yakıt olarak kullanan gemilere yönelik geçici güvenlik kılavuzlarının revizyonunu tamamladı. Ayrıca yeni yakıt teknolojilerini destekleyecek güvenlik düzenlemelerine ilişkin çalışmalarda ilerleme sağlandı. [11]
Alternatif yakıtların kullanımının yaygınlaşması, gemi tasarımı ve makine sistemlerinin yanı sıra yakıt depolama, bunker operasyonları, personel eğitimi ve acil durum prosedürleri açısından yeni ihtiyaçlar ortaya çıkarıyor.
Bu nedenle alternatif yakıt dönüşümünün yalnızca emisyon azaltımıyla değil, gemi ve mürettebat emniyetiyle birlikte ele alınması gerekiyor.
Amonyağın Deniz Yakıtı Olarak Kullanımı IMO Gündemindeydi
17 Eylül 2026 tarihinde IMO merkezinde amonyağın deniz yakıtı olarak kullanımına ilişkin teknik seminer gerçekleştirildi. Etkinlikte yaklaşık 800 katılımcı, amonyak yakıt teknolojilerinin mevcut durumunu ve gelecekteki kullanım olanaklarını değerlendirdi. [12]
Seminerde amonyak üretimi, bunker altyapısı, gemi makinelerinde kullanım, emisyon kontrolü, güvenlik gereklilikleri ve çevresel etkiler ele alındı.
Amonyak, uygun üretim yöntemleriyle düşük sera gazı emisyonlu deniz yakıtları arasında değerlendiriliyor. Bununla birlikte toksisite, yakıt depolama ve sızıntı yönetimi gibi konular, amonyak kullanımında özel güvenlik önlemleri gerektiriyor.
Bu nedenle amonyakla çalışan gemilerin yaygınlaşması, limanlarda uygun yakıt ikmal altyapısının kurulmasına, personelin eğitilmesine ve uluslararası güvenlik standartlarının geliştirilmesine bağlı olacak.
Alternatif deniz yakıtlarının gelişimi, gemi işletmecilerinin yanı sıra limanlar, bunker tedarikçileri, tersaneler ve gemi acenteleri için de yeni operasyonel süreçler oluşturacak.
Alternatif Yakıt Kaynaklı Deniz Kirliliğine Hazırlık Çalışmaları Geliştirildi
IMO, 21-22 Eylül 2026 tarihlerinde Singapur’da alternatif yakıtlardan kaynaklanabilecek deniz kirliliğine müdahaleye yönelik bir araştırma ve geliştirme forumu düzenledi. [13]
Forumda LNG, LPG, metanol, amonyak, hidrojen, biyoyakıtlar ve sentetik yakıtların olası sızıntı ve kaza senaryoları değerlendirildi.
Katılımcılar, farklı yakıt türlerinin deniz ortamındaki davranışları, risk değerlendirme yöntemleri, acil müdahale prosedürleri ve kirlilik sonrası iyileştirme süreçleri üzerinde durdu.
Geleneksel petrol türevi yakıtlardan farklı özelliklere sahip alternatif yakıtlar, deniz kirliliğine müdahale ekipleri için yeni teknik gereklilikler ortaya çıkarabiliyor.
Bu gelişme, düşük karbonlu denizcilik dönüşümünde yalnızca yakıt teknolojilerinin değil, çevresel risk yönetimi ve acil müdahale kapasitesinin de geliştirilmesi gerektiğini gösteriyor.
Maritime Single Window Uygulamaları İçin Küresel Değerlendirme Başlatıldı
IMO, 21 Eylül 2026 tarihinde Maritime Single Window uygulamalarının kullanımını ve etkinliğini değerlendirmek amacıyla küresel bir anket başlattı. [14]
Maritime Single Window, gemilerin limana varış, limanda kalış ve ayrılış süreçlerinde gerekli bilgilerin tek bir dijital platform üzerinden kamu otoritelerine iletilmesini sağlayan sistemdir.
IMO Kolaylaştırma Sözleşmesi (FAL Convention) kapsamında Maritime Single Window sistemlerinin kullanımı 1 Ocak 2024 tarihinde zorunlu hâle geldi.
Eylül ayında başlatılan değerlendirme, sistemlerin farklı ülkelerde nasıl uygulandığını, karşılaşılan teknik ve idari sorunları ve geliştirilmesi gereken alanları belirlemeyi hedefliyor. [14]
IMO ayrıca 9-11 Eylül tarihlerinde Gürcistan’ın Batum kentinde Karadeniz ve Hazar Denizi kıyı devletlerinin katılımıyla Maritime Single Window uygulamalarına yönelik bölgesel çalıştay düzenledi. [15]
Bu gelişmeler, liman operasyonlarında dijital veri paylaşımının uluslararası standartlar doğrultusunda daha fazla önem kazandığını gösteriyor.
Gemi acenteleri açısından tek pencere sistemleri; varış ve ayrılış bildirimleri, liman izinleri, gümrük işlemleri ve kamu kurumları arasındaki bilgi akışının hızlandırılmasına katkı sağlayabiliyor.
Marmara Denizi’nde Elektrikli ve Hibrit Feribotlara Geçiş Araştırması Yayımlandı
29 Eylül 2026 tarihinde IMO tarafından yayımlanan araştırma, Marmara Denizi’ndeki feribot taşımacılığının elektrikli ve hibrit sistemlere dönüştürülmesiyle önemli emisyon azaltımları sağlanabileceğini ortaya koydu. [16]
Türkiye Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından başlatılan ve IMO GreenVoyage2050 programı tarafından desteklenen çalışmada, Marmara Denizi’nde 26 liman arasında faaliyet gösteren 67 Ro-Ro ve Ro-Pax gemisi değerlendirildi.
Araştırmaya göre hibrit ve tam elektrikli gemilerden oluşan uygun bir filo dönüşümü senaryosuyla, 2050 yılına kadar sera gazı emisyonlarının mevcut dizel yakıtlı işletme senaryosuna kıyasla yaklaşık yüzde 63 azaltılması mümkün olabilir. [16]
Çalışmada ayrıca elektrikli ve hibrit sistemlere geçişin hava kirliliğini azaltabileceği, sağlık ve çevre açısından ekonomik fayda sağlayabileceği ve yeni istihdam olanakları oluşturabileceği belirtildi.
Bununla birlikte şarj altyapısı, ilk yatırım maliyetleri, enerji planlaması ve mevzuat gereklilikleri, dönüşüm sürecinin temel zorlukları arasında yer alıyor.
Bu araştırma, Türkiye’de kabotaj ve feribot taşımacılığının düşük karbonlu ulaşım hedefleri açısından taşıdığı potansiyeli göstermesi bakımından önemli bir gelişme oldu.
Eylül 2026’nın Denizcilik Sektörü İçin Anlamı
Eylül 2026 gelişmeleri, denizcilik sektörünün operasyonel kapasite, dijitalleşme, çevresel uyum ve güvenlik açısından eş zamanlı bir dönüşüm yaşadığını gösterdi.
Türkiye’de konteyner elleçleme performansı, yeşil liman hedefleri ve yerli gemi inşa projeleri öne çıkarken; küresel ölçekte güvenli geçiş, alternatif yakıt teknolojileri ve uluslararası düzenlemelerin uygulanması sektör gündemini şekillendirdi.
Konteyner Taşımacılığı Genel Yük Hacminden Daha Güçlü Performans Gösterdi
Eylül ayında Türkiye limanlarında toplam yük elleçleme miktarı yıllık bazda gerilerken konteyner elleçleme miktarında yüzde 7,6 artış yaşandı.
Bu durum, yük türleri arasında farklı ticari eğilimlerin bulunduğunu gösteriyor. Konteyner taşımacılığındaki artış, Türkiye’nin uluslararası ticaret ve lojistik bağlantıları açısından olumlu bir gelişme olarak değerlendirilebilir.
Yeşil Liman Yatırımları Daha Fazla Önem Kazanıyor
Türkiye’nin yeşil kruvaziyer ve konteyner limanı hedefleri ile Marmara Denizi’nde elektrikli feribotlara yönelik araştırmalar, denizcilikte karbonsuzlaşma sürecinin liman ve yolcu taşımacılığı altyapısını da kapsadığını gösteriyor.
Kıyı elektriği, yenilenebilir enerji, elektrikli liman ekipmanları ve alternatif yakıt altyapısı, önümüzdeki dönemde liman yatırımlarının önemli bileşenleri arasında yer alacak.
Dijitalleşme Gemi Acenteliği ve Liman Operasyonlarında Verimliliği Destekliyor
Türkiye’de denizcilik ödemelerinin dijitalleşmesi ve IMO’nun Maritime Single Window çalışmaları, gemi operasyonlarında idari süreçlerin sadeleştirilmesine yönelik gelişmeler arasında yer alıyor.
Elektronik başvuru, ödeme, belge yönetimi ve veri paylaşımı, gemi acentelerinin farklı kamu kurumları ve operasyon paydaşları arasındaki koordinasyonu daha etkin yürütmesine katkı sağlayabilir.
Alternatif Yakıtlar Yeni Güvenlik Gereklilikleri Oluşturuyor
Amonyak, metanol, hidrojen ve diğer alternatif deniz yakıtları, sera gazı emisyonlarını azaltma potansiyeliyle dikkat çekiyor. Ancak bu yakıtların kullanımı, geleneksel yakıtlardan farklı depolama, ikmal ve acil müdahale prosedürleri gerektiriyor.
IMO’nun Eylül ayında gerçekleştirdiği toplantılar, düşük karbonlu denizcilik hedeflerinin güvenlik standartlarıyla birlikte geliştirilmesi gerektiğini ortaya koydu.
Mürettebat Emniyeti Küresel Deniz Ticaretinin Temel Önceliği Olmayı Sürdürüyor
Hürmüz Boğazı çevresindeki saldırılar, ticari gemilerin jeopolitik çatışmalardan doğrudan etkilenebildiğini gösteriyor.
Bu nedenle rota güvenliği, mürettebatın korunması, riskli bölgelerde sefer planlaması ve uluslararası deniz emniyeti kurallarının uygulanması, denizcilik şirketleri için temel operasyonel öncelikler arasında yer almaya devam ediyor.
Sonuç
Eylül 2026 denizcilik gelişmeleri, sektörün hem Türkiye’de hem de küresel ölçekte operasyonel verimlilik, güvenlik, çevresel uyum ve teknolojik dönüşüm başlıklarında önemli adımlar attığını gösterdi.
Türkiye limanlarında Eylül ayında genel yük elleçleme miktarı sınırlı şekilde azalırken, konteyner taşımacılığı güçlü bir büyüme gösterdi. Yeşil liman hedefleri, denizcilik işlemlerinde dijitalleşme ve UAB MAVİ VATAN tarama gemisinin suya indirilmesi, Türkiye’nin denizcilik altyapısı ve teknik kapasitesini geliştirmeye yönelik önemli gelişmeler arasında yer aldı.
Küresel ölçekte ise IMO Dünya Denizcilik Günü, Hürmüz Boğazı’ndaki güvenlik riskleri, alternatif deniz yakıtları ve Maritime Single Window çalışmaları sektörün geleceğini şekillendiren başlıklar oldu.
2026’nın son çeyreğinde liman performansı, konteyner taşımacılığı, yeşil liman yatırımları, gemi acenteliğinde dijitalleşme, alternatif yakıtların güvenli kullanımı ve kritik deniz yollarında seyrüsefer emniyeti yakından takip edilmesi gereken konular arasında yer alacak.
Kaynakça
[1] T.C. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Denizcilik Genel Müdürlüğü, Yük İstatistikleri – Eylül 2026, 12 Ekim 2026.
https://denizcilik.uab.gov.tr/uploads/pages/aylik-yayinlar/dgm-yuk-istatistikleri-haber-bulteni-eylul-2026.pdf
[2] T.C. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Denizcilik Genel Müdürlüğü, Konteyner İstatistikleri – Eylül 2026, 12 Ekim 2026.
https://denizcilik.uab.gov.tr/uploads/pages/aylik-yayinlar/dgm-konteyner-istatistikleri-haber-bulteni-eylul-2026.pdf
[3] T.C. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Denizcilik Genel Müdürlüğü, Yük İstatistikleri – Ağustos 2026, 10 Eylül 2026.
https://denizcilik.uab.gov.tr/uploads/pages/aylik-yayinlar/dgm-yuk-istatistikleri-haber-bulteni-agustos-2026.pdf
[4] T.C. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Denizcilik Genel Müdürlüğü, Konteyner İstatistikleri – Ağustos 2026, 10 Eylül 2026.
https://denizcilik.uab.gov.tr/uploads/pages/aylik-yayinlar/dgm-konteyner-istatistikleri-haber-bulteni-agustos-2026.pdf
[5] T.C. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı, Denizciliğin Rotası Yeşil Dönüşüm, 10 Eylül 2026.
https://www.uab.gov.tr/haberler/denizciligin-rotasi-yesil-doenuesuem/
[6] T.C. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı, Denizcilikte Dijital Kolaylık, 14 Eylül 2026.
https://www.uab.gov.tr/haberler/denizcilikte-dijital-kolaylik/
[7] T.C. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı, İlk Yerli ve Millî Tarama Gemisi Suya İndi, 26 Eylül 2026.
https://www.uab.gov.tr/haberler/ilk-yerli-ve-milli-tarama-gemisi-suya-indi/
[8] T.C. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı, Ulaştırma Sektörel Operasyonel Programı, İkinci Deniz Ulaşımı Çalıştayı İstanbul SKUp Kapsamında Gerçekleştirildi, Eylül 2026.
https://ipa.uab.gov.tr/haberler/ikinci-deniz-ulasimi-calistayi-istanbul-skup-kapsaminda-gerceklestirildi202609
[9] International Maritime Organization, World Maritime Day 2026: From Policy to Practice – Powering Maritime Excellence, 24 September 2026.
https://www.imo.org/en/mediacentre/pressbriefings/pages/world-maritime-day-2026-from-policy-to-practice.aspx
[10] International Maritime Organization, Stop Attacking Merchant Ships and Seafarers: IMO Secretary-General to Member States, 16 September 2026.
https://www.imo.org/en/mediacentre/pressbriefings/pages/stop-attacking-ships-and-seafarers-imo-secretary-general.aspx
[11] International Maritime Organization, Sub-Committee on Carriage of Cargoes and Containers (CCC 12) – Closing Remarks, 18 September 2026.
https://www.imo.org/en/mediacentre/secretarygeneral/pages/ccc-12-closing-remarks.aspx
[12] International Maritime Organization, Exploring the Use of Ammonia as Marine Fuel in Shipping, 22 September 2026.
https://www.imo.org/en/mediacentre/pages/whatsnew-2498.aspx
[13] International Maritime Organization, IMO R&D Forum Advances Global Preparedness for Alternative Fuel Pollution Incidents, 22 September 2026.
https://www.imo.org/en/mediacentre/pages/whatsnew-2497.aspx
[14] International Maritime Organization, Share Your Experience: IMO Seeks Feedback on Maritime Single Window Implementation, 21 September 2026.
https://www.imo.org/en/mediacentre/pages/whatsnew-2496.aspx
[15] International Maritime Organization, Black Sea and Caspian Sea Littoral States Advance Maritime Single Window Implementation, 11 September 2026.
https://www.imo.org/en/mediacentre/pages/whatsnew-2491.aspx
[16] International Maritime Organization, Electric and Hybrid Ferries Could Cut Emissions by 63% in Sea of Marmara, Study Finds, 29 September 2026.
https://www.imo.org/en/mediacentre/pages/whatsnew-2500.aspx
